Izložba: ŠPANIJA U SVETU IVA ANDRIĆA, biće otvorena u petak 19. juna, u 20.30 časova, u bašti Kuće nobelovca Iva Andrića.

Šta je Španija značila u svijetu Iva Andrića kao vrhunskog književnog stvaraoca? Izložba nudi odgovor na ovo pitanje.

Njena početna tačka je boravak mladog diplomate Andrića u Madridu 1928-1929 da bi pratila najpre njegove prve korake u stvarnosti ove zemlje, a što je još važnije u njenoj kulturi koju će on izdvojiti iz evropskog kulturnog kruga po tome što u njoj ”sve što postoji nastoji stano da prevaziđe sebe, i sve je nadvisilo svoju vulgarnu namenu, za prst, za podlanicu , ili za lakat…” Andrićevi zapisi pored puta kojim je išao, njegovi putopisi, sjećanja, prevodi, eseji – početak su te priče.

Međutim, njen prapočetak bio je kontakt Andrića sa španskim Jevrejima (Sefardima) u Bosni, gdje su tokom 400 godina oni čuvali sjećanje na Španiju u njihovom jeziku i kulturnoj tradiciji. Kad je otišao u Španiju, Andrić je tamo našao samo sjećanje na Sefarde koji su iz te zemlje izgnani krajem 15. veka. Sefardski likovi rasuti po Andrićevom književnom delu govore nam ne samo o tim ljudima, o Jevrejima, o Španiji i o Bosni, nego o sudbini naroda i pojedinaca u vihorima istorije.

Treći i posljednji segment izložbe odnosi se na španskog slikara Goju (1746-1828) čija je djela Andrić imao prilike da gleda na izuzetnoj izložbi u muzeju Prado upriličenoj povodom stogodišnjice Gojne smrti. ”Goja vas ponese, zaprepasti, ustraši i oduševi. I vi odete, prolazite svetom i muzejia, ali Goju nećete moći nikad da zaboravite”, pisao je Andrić. Šta se dogodilo u Andrićevom duhovnom susretu s Gojom? Kakve je on tragove ostavio u Andrićevom djelu?

”Na hiljadu raznih jezika, u najraznoličnijim uslovima života, iz veka u vek…ispreda se priča o sudbini čovekovojoj”, rekao je Andrić kada je primao Nobelovu nagradu za književnost. Ova izložba je Andrićeva priča o Španiji.

Autorka: Krinka Vidaković Petrov